Mùa khô 2026–2027 đang đến gần, kéo theo những lo ngại về tình trạng thiếu hụt nguồn nước và xâm nhập mặn tại khu vực Đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL). Đây là vấn đề đáng quan tâm đối với hoạt động nuôi trồng thủy sản, đặc biệt tại những khu vực phụ thuộc vào nguồn nước tự nhiên từ sông, kênh và rạch.
Theo các cơ quan chuyên môn, nguồn nước về ĐBSCL trong mùa khô tới có nguy cơ ở mức thấp, trong khi xâm nhập mặn có thể xuất hiện từ cuối tháng 12/2026. Trước tình hình này, người nuôi tôm cần chủ động theo dõi nguồn nước, kiểm tra độ mặn và chuẩn bị phương án quản lý ao nuôi phù hợp.
1. Tình hình xâm nhập mặn mùa khô 2026–2027 tại Đồng bằng sông Cửu Long
Theo thông tin từ Cục Quản lý tài nguyên nước, thuộc Bộ Nông nghiệp và Môi trường, dòng chảy về lưu vực sông Cửu Long trong mùa khô 2026–2027 có khả năng thuộc nhóm năm ít nước. Xâm nhập mặn có thể xuất hiện sớm từ tháng 12/2026, với ranh mặn dự báo vào sâu hơn trung bình nhiều năm khoảng 10–20 km tại các cửa sông.
Nguồn: Cục Quản lý tài nguyên nước – Chủ động ứng phó nguy cơ thiếu hụt nguồn nước trên lưu vực sông Cửu Long do ảnh hưởng của El Niño.
Bên cạnh đó, bản tin dự báo mùa Đông Xuân 2026–2027 của Viện Khoa học Thủy lợi miền Nam, được cập nhật ngày 12/11/2026, tiếp tục cung cấp thông tin về nguồn nước, xâm nhập mặn và phương án phân phối, sử dụng nước phục vụ sản xuất tại ĐBSCL.
Nguồn: Viện Khoa học Thủy lợi miền Nam – Bản tin mùa Đông Xuân 2026–2027: Dự báo nguồn nước, xâm nhập mặn mùa kiệt Đồng bằng sông Cửu Long.
Những thông tin trên cho thấy nguy cơ hạn hán, thiếu nước và xâm nhập mặn cần được quan tâm ngay từ đầu mùa khô. Tuy nhiên, mức độ ảnh hưởng tại từng địa phương sẽ không giống nhau mà còn phụ thuộc vào nguồn nước thượng nguồn, lượng mưa, thủy triều và hoạt động vận hành các công trình thủy lợi.
Vì vậy, người nuôi không nên ch7\ỉ dựa vào dự báo chung của toàn vùng mà cần thường xuyên cập nhật thông tin tại khu vực mình đang sản xuất.
2. Xâm nhập mặn có thể ảnh hưởng như thế nào đến ao nuôi tôm?
Độ mặn là một trong những yếu tố môi trường quan trọng trong nuôi tôm. Mỗi loài tôm, giai đoạn phát triển và mô hình nuôi có những yêu cầu khác nhau về điều kiện môi trường.
Khi nguồn nước cấp biến động hoặc độ mặn thay đổi nhanh, môi trường ao nuôi có thể mất ổn định và ảnh hưởng đến khả năng thích nghi của tôm.
2.1. Độ mặn thay đổi gây áp lực lên tôm nuôi
Tôm cần duy trì sự cân bằng giữa môi trường bên ngoài và dịch cơ thể thông qua quá trình điều hòa áp suất thẩm thấu.
Khi độ mặn môi trường thay đổi nhanh, tôm phải điều chỉnh để thích nghi với điều kiện mới. Quá trình này có thể tạo thêm áp lực sinh lý, đặc biệt đối với tôm đang yếu, đang trong giai đoạn nhạy cảm hoặc đang chịu tác động từ những yếu tố bất lợi khác.
Do đó, người nuôi cần quan tâm không chỉ đến mức độ mặn mà còn đến tốc độ thay đổi độ mặn trong ao.
2.2. Chất lượng nguồn nước cấp có thể biến động
Trong mùa khô, sự thay đổi của dòng chảy và thủy triều có thể làm biến động độ mặn tại các tuyến sông, kênh rạch.
Đối với những hộ nuôi lấy nước trực tiếp từ nguồn tự nhiên, nếu không kiểm tra trước khi cấp nước, người nuôi có thể đưa nguồn nước có độ mặn không phù hợp vào hệ thống ao.
Ngoài độ mặn, nguồn nước đầu vào còn cần được đánh giá về các yếu tố chất lượng khác trước khi sử dụng.
2.3. Các yếu tố môi trường khác cũng cần được quan tâm
Trong điều kiện nắng nóng và thiếu nước, người nuôi cần chú ý đến những thông số môi trường như nhiệt độ, oxy hòa tan (DO), pH và độ kiềm.
Các yếu tố này có thể biến động đồng thời và ảnh hưởng đến điều kiện sống của tôm. Vì vậy, quản lý ao nuôi trong mùa khô không nên chỉ tập trung vào việc kiểm tra độ mặn mà cần theo dõi tổng thể chất lượng nước.
2.3. Các yếu tố môi trường khác cũng cần được quan tâm
Trong điều kiện nắng nóng và thiếu nước, người nuôi cần chú ý đến những thông số môi trường như nhiệt độ, oxy hòa tan (DO), pH và độ kiềm.
Các yếu tố này có thể biến động đồng thời và ảnh hưởng đến điều kiện sống của tôm. Vì vậy, quản lý ao nuôi trong mùa khô không nên chỉ tập trung vào việc kiểm tra độ mặn mà cần theo dõi tổng thể chất lượng nước.
3. Người nuôi tôm cần chuẩn bị gì trước nguy cơ xâm nhập mặn?
Chủ động chuẩn bị từ sớm là việc cần thiết để hạn chế những rủi ro do biến động nguồn nước gây ra. Người nuôi có thể tham khảo một số biện pháp quản lý sau đây.
3.1. Thường xuyên cập nhật thông tin dự báo tại địa phương
Người nuôi nên theo dõi các bản tin khí tượng thủy văn, thông báo về tình hình xâm nhập mặn và lịch vận hành công trình thủy lợi tại khu vực đang sản xuất.
Không nên chỉ dựa vào thông tin chung của toàn vùng vì mức độ xâm nhập mặn có thể khác nhau giữa các địa phương, tuyến sông và hệ thống kênh rạch.
Việc cập nhật thông tin thường xuyên sẽ giúp người nuôi chủ động hơn trong việc lựa chọn thời điểm lấy nước và xây dựng kế hoạch sản xuất.
3.2. Kiểm tra độ mặn trước khi lấy nước vào ao
Đây là một trong những công việc quan trọng cần thực hiện trước mỗi lần lấy nước.
Theo Sổ tay hướng dẫn kỹ thuật sản xuất nông nghiệp trong điều kiện hạn và xâm nhập mặn vùng ĐBSCL mùa khô 2026–2027 do Trung tâm Khuyến nông Quốc gia biên soạn, việc kiểm tra độ mặn cần được thực hiện tại vị trí dự kiến lấy nước, kết hợp theo dõi thời điểm đo và ghi chép kết quả.
Người nuôi có thể sử dụng máy đo độ mặn cầm tay hoặc thiết bị phù hợp để kiểm tra mẫu nước. Kết quả nên được ghi nhận theo ngày, giờ, vị trí đo và điều kiện thủy triều để thuận tiện so sánh.
Nguồn: Trung tâm Khuyến nông Quốc gia – Sổ tay hướng dẫn kỹ thuật sản xuất nông nghiệp trong điều kiện hạn và xâm nhập mặn vùng ĐBSCL mùa khô 2026–2027, phần hướng dẫn đo độ mặn trước khi lấy nước.

Lưu ý, không nên áp dụng một ngưỡng độ mặn chung cho tất cả mô hình nuôi. Việc quyết định sử dụng nguồn nước cần căn cứ vào loài tôm, giai đoạn nuôi, điều kiện ao và quy trình kỹ thuật đang áp dụng.
3.3. Chủ động chuẩn bị ao lắng và khu vực dự trữ nước
Đối với những mô hình có điều kiện, việc bố trí ao lắng hoặc khu vực chứa nước riêng sẽ giúp người nuôi chủ động hơn khi nguồn nước bên ngoài biến động.
Nguồn nước sau khi lấy vào cần được kiểm tra và xử lý theo quy trình kỹ thuật phù hợp trước khi cấp vào ao nuôi.
Ngoài ao lắng, người nuôi có thể xem xét các phương án dự trữ nước phù hợp với điều kiện trang trại, diện tích sản xuất và khả năng cung cấp nước thực tế.

Ao lắng và khu vực dự trữ nước giúp người nuôi chủ động hơn khi nguồn nước tự nhiên biến động.
3.4. Theo dõi thường xuyên các chỉ tiêu môi trường ao nuôi
Bên cạnh độ mặn, người nuôi cần duy trì việc kiểm tra các thông số môi trường quan trọng:
- Nhiệt độ: Theo dõi sự thay đổi giữa ban ngày và ban đêm.
- Oxy hòa tan (DO): Kiểm tra để duy trì điều kiện oxy phù hợp cho tôm.
- pH: Theo dõi mức độ ổn định của môi trường nước.
- Độ kiềm: Quan sát sự biến động và khả năng đệm của nước.
- Độ mặn: Ghi nhận thường xuyên để phát hiện những thay đổi bất thường.
Kết quả đo nên được ghi chép lại để theo dõi xu hướng biến động. Khi phát hiện thông số vượt khỏi khoảng phù hợp của mô hình nuôi, người nuôi nên tham khảo ý kiến cán bộ kỹ thuật để lựa chọn phương án điều chỉnh.
3.5. Quan sát sức ăn và hoạt động của tôm
Những thay đổi về môi trường có thể ảnh hưởng đến hoạt động và khả năng bắt mồi của tôm.
Người nuôi nên thường xuyên quan sát lượng thức ăn thực tế, hoạt động của tôm và các biểu hiện bất thường trong ao. Nếu tôm giảm ăn, bơi lội khác thường hoặc xuất hiện dấu hiệu sức khỏe không tốt, cần kiểm tra lại các yếu tố môi trường và tìm nguyên nhân.
Không nên tự ý tăng lượng thức ăn hoặc thay đổi phương pháp quản lý ao khi chưa xác định được nguyên nhân của vấn đề.
4. Những sai lầm cần tránh khi quản lý ao nuôi trong mùa khô
Trong giai đoạn nguồn nước có nhiều biến động, người nuôi cần hạn chế một số thói quen có thể làm tăng rủi ro cho ao nuôi:
- Lấy nước trực tiếp từ sông, kênh rạch mà không kiểm tra độ mặn.
- Chỉ đo độ mặn một lần rồi sử dụng kết quả đó cho nhiều ngày tiếp theo.
- Chỉ quan tâm đến độ mặn mà bỏ qua các chỉ tiêu môi trường khác.
- Thay đổi nguồn nước hoặc điều chỉnh môi trường quá đột ngột.
- Không ghi chép kết quả kiểm tra và diễn biến môi trường ao nuôi.
- Chỉ dựa vào dự báo chung mà không theo dõi tình hình thực tế tại địa phương.
Mỗi ao nuôi có điều kiện khác nhau về nguồn nước, loài nuôi, giai đoạn phát triển và phương thức quản lý. Vì vậy, các biện pháp ứng phó cần được lựa chọn dựa trên tình hình thực tế, không nên áp dụng máy móc một phương án cho tất cả mô hình.
5. Chủ động quản lý nguồn nước để bảo vệ vụ nuôi
Xâm nhập mặn mùa khô 2026–2027 là vấn đề người nuôi tôm tại Đồng bằng sông Cửu Long cần quan tâm ngay từ thời điểm này. Những biến động về nguồn nước, độ mặn và thời tiết có thể tác động đến điều kiện môi trường ao nuôi nếu không được theo dõi và quản lý phù hợp.
Chủ động cập nhật thông tin tại địa phương, kiểm tra độ mặn trước khi lấy nước, chuẩn bị khu vực ao lắng và theo dõi thường xuyên các chỉ tiêu môi trường là những việc cần được duy trì trong suốt vụ nuôi.
MêKông ViNa hy vọng những thông tin trên sẽ giúp bà con có thêm kiến thức để chủ động theo dõi nguồn nước, quản lý môi trường ao nuôi và chuẩn bị tốt hơn cho mùa khô 2026–2027.
MêKông ViNa kính chúc bà con có một vụ nuôi thuận lợi, tôm khỏe mạnh và đạt hiệu quả!
THÔNG TIN LIÊN HỆ
Trụ sở: C80, đường 30/4, P.Xuân Khánh, Q.Ninh Kiều, TP. Cần Thơ
Điện thoại: 0985 777 479 / 0292 2222 234
Email: mekongvina09@gmail.com
Website: www.mekongvina09.com

